Đối với nhiều du học sinh, kỳ thực tập đầu tiên không chỉ là cơ hội áp dụng kiến thức trên giảng đường mà còn là bước đệm để xây dựng kinh nghiệm, mở rộng mối quan hệ và chuẩn bị cho sự nghiệp sau khi tốt nghiệp. Không ít bạn đã tìm được công việc chính thức nhờ những tháng ngày thực tập tại doanh nghiệp.
Tuy nhiên, không phải nơi nào gắn mác “internship” cũng mang lại trải nghiệm tích cực. Có những môi trường giúp bạn học hỏi và phát triển, nhưng cũng có những nơi khiến bạn cảm thấy mình chỉ đang làm việc như một nhân viên chính thức mà không nhận được sự hướng dẫn hay quyền lợi tương xứng.
Vậy làm sao để nhận biết một nơi thực tập phù hợp? Dưới đây là những dấu hiệu mà du học sinh nên lưu ý trước và trong quá trình thực tập tại Úc.
Thực Tập Không Chỉ Là “Đi Làm Miễn Phí”
Nhiều bạn thường nghĩ thực tập đồng nghĩa với việc làm không lương. Thực tế không hoàn toàn như vậy. Theo Fair Work Ombudsman, một chương trình thực tập có thể không trả lương nếu đó là một phần bắt buộc trong chương trình học hoặc được trường đại học yêu cầu. Mục tiêu chính của hình thức này là giúp sinh viên học hỏi và tích lũy kinh nghiệm thực tế.
Tuy nhiên, nếu doanh nghiệp giao cho người thực tập những công việc mang lại giá trị kinh doanh giống như một nhân viên bình thường và kỳ vọng họ làm việc thường xuyên như lao động chính thức, mối quan hệ đó có thể được xem là quan hệ lao động. Khi đó, người thực tập có thể có quyền được trả lương theo quy định. Vì vậy, điều quan trọng không phải là thực tập có lương hay không, mà là bản chất của công việc bạn đang thực hiện.
Khi Nào Bạn Nên Đặt Dấu Hỏi Về Nơi Thực Tập?
Một kỳ thực tập tốt thường bắt đầu bằng việc bạn biết rõ mình sẽ học được gì. Nếu ngay từ đầu doanh nghiệp không thể giải thích cụ thể vai trò của bạn hoặc mô tả công việc quá mơ hồ, đây có thể là dấu hiệu đầu tiên cần lưu ý.
Ví dụ, khi được hỏi sẽ làm gì, bạn chỉ nhận được những câu trả lời như:
“Đến rồi tính.”
“Việc gì cũng làm.”
“Cứ vào hỗ trợ trước.”
Những câu trả lời này không đồng nghĩa với việc doanh nghiệp không tốt, nhưng bạn nên tìm hiểu kỹ hơn trước khi nhận lời.
Không Có Người Hướng Dẫn
Mục tiêu của thực tập là học hỏi. Nếu trong suốt quá trình làm việc bạn gần như phải tự xoay sở, không được hướng dẫn, không có người phản hồi hay đánh giá kết quả công việc thì rất khó để gọi đó là một kỳ thực tập đúng nghĩa. Một người hướng dẫn tốt không cần phải kèm bạn từng phút, nhưng họ nên sẵn sàng giải đáp thắc mắc và giúp bạn tiến bộ theo thời gian.
Làm Việc Như Nhân Viên Chính Thức
Một trong những “cờ đỏ” mà nhiều du học sinh từng chia sẻ là việc được giao khối lượng công việc tương đương nhân viên toàn thời gian.
Ví dụ như:
- Chịu trách nhiệm hoàn toàn một dự án.
- Làm việc độc lập mà không có người kiểm tra.
- Phải đạt KPI.
- Làm thêm giờ thường xuyên.
- Thay thế vị trí của nhân viên nghỉ việc.
Nếu mục tiêu của doanh nghiệp chỉ là sử dụng lao động miễn phí thay vì đào tạo người thực tập, bạn nên cân nhắc lại.
Chỉ Làm Những Việc Không Liên Quan Đến Chuyên Ngành
Không ai mong chờ ngày đầu tiên thực tập sẽ được giao những dự án lớn. Tuy nhiên, nếu sau nhiều tuần hoặc nhiều tháng, bạn vẫn chỉ làm các công việc như photocopy tài liệu, dọn kho, pha cà phê hoặc chạy việc vặt mà không có cơ hội tiếp cận chuyên môn thì kỳ thực tập đó có thể không mang lại nhiều giá trị cho sự phát triển nghề nghiệp.
Một môi trường tốt sẽ giúp bạn từng bước tiếp cận công việc đúng với ngành học của mình.
Bạn Không Dám Đặt Câu Hỏi
Một môi trường làm việc tích cực luôn khuyến khích nhân viên và thực tập sinh đặt câu hỏi. Nếu bạn thường xuyên cảm thấy lo lắng khi hỏi ý kiến, sợ bị chê trách hoặc bị phớt lờ mỗi khi cần hỗ trợ thì đây cũng là điều đáng để suy nghĩ. Việc học luôn bắt đầu bằng những câu hỏi.
Sức Khỏe Tinh Thần Luôn Trong Trạng Thái Căng Thẳng
Thực tập chắc chắn sẽ có áp lực. Nhưng nếu mỗi sáng thức dậy bạn đều cảm thấy lo lắng khi phải đến nơi làm việc, thường xuyên mất ngủ, căng thẳng hoặc cảm thấy bản thân không được tôn trọng thì đừng xem nhẹ những tín hiệu đó.
Một môi trường làm việc tốt không chỉ giúp bạn phát triển kỹ năng mà còn khiến bạn cảm thấy được lắng nghe và tôn trọng.
Một Kỳ Thực Tập Tốt Thường Có Những Điểm Chung
Không phải công ty lớn mới mang lại trải nghiệm thực tập chất lượng. Trên thực tế, nhiều doanh nghiệp vừa và nhỏ tại Úc vẫn xây dựng được môi trường học tập rất tích cực cho sinh viên.
Bạn thường sẽ nhận thấy những đặc điểm như:
- Công việc và mục tiêu thực tập được trao đổi rõ ràng ngay từ đầu.
- Có người hướng dẫn hoặc quản lý theo sát trong giai đoạn đầu.
- Được giao những công việc phù hợp với ngành học.
- Được góp ý để cải thiện kỹ năng.
- Có cơ hội tham gia vào các dự án thực tế thay vì chỉ làm các công việc hỗ trợ.
Đây mới là những trải nghiệm giúp bạn phát triển lâu dài.
Đừng Ngại Lên Tiếng Khi Quyền Lợi Của Mình Bị Ảnh Hưởng
Nhiều du học sinh thường ngại phản ánh vì sợ mất cơ hội hoặc ảnh hưởng đến hồ sơ xin việc sau này. Tuy nhiên, nếu bạn cảm thấy quyền lợi của mình không được đảm bảo hoặc môi trường thực tập không còn đúng với mục tiêu học tập ban đầu, hãy trao đổi với người hướng dẫn, trường đại học hoặc các đơn vị hỗ trợ sinh viên để tìm hướng giải quyết phù hợp.
Việc lên tiếng một cách chuyên nghiệp không đồng nghĩa với việc gây khó dễ cho doanh nghiệp, mà là cách để bảo vệ quyền lợi chính đáng của bản thân.
Thực Tập Là Cơ Hội Để Học, Không Chỉ Để Có Một Dòng Trong CV
Một kỳ thực tập thành công không được đo bằng việc bạn bận rộn đến đâu, mà bằng những gì bạn học được sau quãng thời gian đó. Nếu mỗi ngày bạn đều hiểu thêm về ngành nghề mình theo đuổi, được thử sức với những công việc mới và nhận được sự hướng dẫn từ những người có kinh nghiệm, đó đã là một trải nghiệm rất đáng giá. Ngược lại, nếu bạn chỉ đang làm việc như một nhân viên chính thức nhưng không học được điều gì mới, có lẽ đã đến lúc nhìn lại xem nơi thực tập đó có thực sự phù hợp hay không.
Dù lựa chọn thực tập ở đâu, hãy nhớ rằng mục tiêu lớn nhất vẫn là học hỏi, phát triển kỹ năng và chuẩn bị cho sự nghiệp sau khi tốt nghiệp, chứ không chỉ đơn giản là có thêm một mục “Internship” trong CV.
Nguồn: SBS Tiếng Việt
