Chính sách nhập cư đang tiếp tục trở thành một trong những vấn đề chính trị nóng nhất tại Úc, khi các đảng lớn đều đang chịu sức ép phải đưa ra kế hoạch kiểm soát số lượng người nhập cư. Mới đây, nội bộ đảng One Nation xuất hiện sự bất đồng đáng chú ý về chính con số mà đảng này muốn áp dụng. Trong chương trình ABC Insiders, nghị sĩ One Nation David Farley cho rằng mức di cư của Úc dưới chính quyền One Nation có thể vào khoảng 230.000 người mỗi năm nếu tính cả một lượng lớn lao động có tay nghề được tuyển dụng thông qua các chương trình thị thực hiện hành.
Tuy nhiên, chỉ vài giờ sau cuộc phỏng vấn, lãnh đạo One Nation Pauline Hanson đã lên tiếng điều chỉnh thông tin này và khẳng định mục tiêu chính thức của đảng là giảm di cư ròng xuống còn 130.000 người mỗi năm. Đây là một khác biệt rất lớn và cho thấy vấn đề nhập cư đang được One Nation đặt ở vị trí trung tâm trong chiến lược chính trị của đảng.
Vì sao con số 130.000 lại đáng chú ý?
Để hiểu chính sách này, trước hết cần phân biệt giữa số người được cấp thị thực và di cư ròng. Di cư ròng ra nước ngoài, thường được gọi là di cư ròng quốc tế, được tính dựa trên số người đến Úc với kế hoạch ở lại ít nhất một năm trừ đi số người rời khỏi Úc. Chỉ số này có thể bao gồm nhiều nhóm khác nhau, trong đó có người đi học, người lao động có tay nghề và một số nhóm lao động tạm thời. Theo Pauline Hanson, One Nation muốn đưa mức di cư ròng xuống 130.000 người mỗi năm, tức thấp hơn đáng kể so với mức hiện tại của Úc.
Trong khi đó, Chính phủ Úc hiện đang hướng tới mục tiêu đưa di cư ròng xuống khoảng 225.000 người vào năm 2028. Nếu so sánh hai con số này, có thể thấy One Nation đang đưa ra một mục tiêu thấp hơn rất nhiều so với định hướng hiện tại của Chính phủ.
One Nation muốn giảm nhóm nào?
Theo tuyên bố của Pauline Hanson, trọng tâm của chính sách là giảm số lượng người đến Úc thông qua một số nhóm thị thực tạm thời. Đáng chú ý nhất là du học sinh và người phụ thuộc đi cùng, cùng với việc giảm mạnh số lượng thị thực dành cho người tốt nghiệp tạm thời và xây dựng một chương trình di cư tay nghề có mục tiêu hơn.
Điều này có thể tạo ra tác động đáng kể đối với hệ thống giáo dục quốc tế của Úc nếu những chính sách tương tự được đưa vào thực tế trong tương lai. Tuy nhiên, điều đó không có nghĩa là One Nation muốn loại bỏ hoàn toàn người lao động nước ngoài.
Ngược lại, David Farley nhấn mạnh rằng Úc vẫn cần một lượng đáng kể lao động có tay nghề trong các ngành mà nền kinh tế đang thiếu nhân lực, chẳng hạn như nông nghiệp, kỹ thuật, khai khoáng và chăm sóc người cao tuổi. Nói cách khác, định hướng được mô tả là giảm số lượng nhưng tăng tính chọn lọc.
Từ cuộc tranh luận này có thể thấy gì về chính sách Visa Úc?
Điểm đáng chú ý nhất đối với người Việt Nam đang quan tâm đến du học và làm việc tại Úc không nằm ở riêng con số 130.000 hay 230.000. Điều quan trọng hơn là cách các đảng chính trị Úc đang thay đổi cách tiếp cận đối với nhập cư.
Trong giai đoạn trước, tranh luận thường tập trung vào câu hỏi Úc tiếp nhận bao nhiêu người nhập cư. Hiện nay, trọng tâm đang chuyển dần sang câu hỏi:
Úc cần những người nhập cư nào, họ làm công việc gì và họ sẽ sống ở đâu? David Farley cho rằng lao động nhập cư không nên tập trung quá nhiều tại các đô thị lớn mà cần được phân bổ tới những khu vực đang thiếu nhân lực. Đây cũng là một trong những hướng tranh luận đang xuất hiện trong chính sách nhập cư của các đảng tại Úc.
Đối với người đang chuẩn bị hồ sơ thị thực, đây là một thay đổi tư duy rất đáng lưu ý. Không nên chỉ nhìn vào việc một ngành nghề hiện tại có được phép xin một loại thị thực hay không. Cần xem xét rộng hơn về nhu cầu nhân lực, khu vực làm việc, trình độ chuyên môn và khả năng đáp ứng yêu cầu của thị trường lao động Úc.
Chính phủ Úc cũng đang muốn giảm di cư
One Nation không phải đảng duy nhất đang thúc đẩy việc giảm số lượng người nhập cư. Chính phủ Lao động hiện cũng đặt mục tiêu giảm di cư ròng từ mức khoảng 300.000 người xuống còn 225.000 người vào năm 2028 và đang xem xét các biện pháp siết chặt hơn đối với thị thực tạm thời. Đáng chú ý, trong tháng 7, Chính phủ đã ban hành chỉ đạo ưu tiên xử lý hồ sơ của những người đang ở Úc, qua đó làm chậm quá trình xử lý một số hồ sơ của người nộp đơn từ nước ngoài, bao gồm cả một số lao động có tay nghề trong các lĩnh vực như điều dưỡng và giáo viên.
Điều này cho thấy việc kiểm soát dòng người nhập cư không còn là vấn đề riêng của một đảng chính trị.
Liên minh cũng đang chuẩn bị chính sách mới
Liên minh Tự do – Quốc gia cũng đang xây dựng chính sách nhập cư nhằm cạnh tranh với One Nation. Một trong những ý tưởng được đưa ra là gắn mức nhập cư với tốc độ xây dựng nhà ở. Theo hướng này, số lượng người nhập cư có thể bị giới hạn dựa trên số lượng nhà ở được hoàn thành trong năm trước, với mục tiêu giảm áp lực lên nguồn cung nhà ở.
Như vậy, ba lực lượng chính trị đang có cách tiếp cận khác nhau nhưng cùng gặp nhau ở một điểm: nhập cư cần được kiểm soát chặt chẽ hơn.
Doanh nghiệp Úc lại lo thiếu lao động
Ở chiều ngược lại, cộng đồng doanh nghiệp cảnh báo rằng việc giảm quá mạnh nguồn lao động nhập cư có thể tạo ra một vấn đề khác. Australian Industry Group cho rằng lao động có tay nghề quốc tế vẫn rất cần thiết đối với các ngành như xây dựng nhà ở, cơ sở hạ tầng, sản xuất, y tế, chăm sóc người cao tuổi và những ngành mới nổi. Lập luận của giới doanh nghiệp khá đơn giản: Úc không thể giải quyết toàn bộ nhu cầu nhân lực hiện tại và tương lai chỉ bằng đào tạo lao động trong nước.
Nếu giảm mạnh di cư tay nghề trong khi thị trường vẫn thiếu nhân lực, chi phí tuyển dụng có thể tăng và các dự án xây dựng, cơ sở hạ tầng hoặc hoạt động kinh doanh có thể chịu thêm áp lực. Đây chính là mâu thuẫn lớn trong bài toán nhập cư của Úc. Người dân muốn giảm áp lực dân số, nhà ở và hạ tầng. Doanh nghiệp lại cần thêm lao động. Chính phủ phải tìm điểm cân bằng giữa hai nhu cầu này.
Người Việt đang chuẩn bị hồ sơ nên hiểu vấn đề này như thế nào?
Đối với du học sinh, người lao động và gia đình Việt Nam đang có kế hoạch đến Úc, đây là thời điểm không nên xây dựng kế hoạch chỉ dựa trên một loại thị thực hoặc một chính sách đang có hiệu lực hôm nay. Chính sách nhập cư Úc đang bước vào giai đoạn có tính chọn lọc cao hơn.
Điều này có thể khiến những hồ sơ không gắn với nhu cầu nhân lực thực tế gặp nhiều cạnh tranh hơn trong tương lai. Ngược lại, những người có chuyên môn phù hợp, kỹ năng được thị trường cần, khả năng làm việc trong các lĩnh vực thiếu nhân lực hoặc sẵn sàng làm việc tại khu vực đang có nhu cầu có thể vẫn có lợi thế. Đặc biệt với những người đang tìm hiểu các con đường từ du học → việc làm → thị thực lao động → định cư, cần theo dõi chính sách theo cả ba yếu tố: ngành nghề, loại thị thực và nhu cầu lao động.
Không nên chỉ nhìn vào câu hỏi “ngành này có xin được thị thực hay không?” Câu hỏi quan trọng hơn là: “Trong vài năm tới, Úc có thực sự cần lao động thuộc ngành này hay không?” Đó mới là yếu tố có thể quyết định giá trị của một kế hoạch nghề nghiệp dài hạn.
Phát biểu trái chiều của David Farley và Pauline Hanson cho thấy chính sách nhập cư đang trở thành một vấn đề rất nhạy cảm trong nội bộ One Nation cũng như trong cuộc cạnh tranh chính trị tại Úc. Trong khi David Farley đề cập đến con số khoảng 230.000 người mỗi năm khi tính cả một lượng lớn lao động có tay nghề, Pauline Hanson khẳng định mục tiêu của One Nation là 130.000 người di cư ròng mỗi năm.
Trong lúc đó, Chính phủ Lao động đang hướng tới mức khoảng 225.000 người vào năm 2028, còn Liên minh đang cân nhắc việc gắn nhập cư với tốc độ xây dựng nhà ở. Điểm chung ngày càng rõ: Úc đang chuyển từ tư duy “tiếp nhận bao nhiêu người” sang “lựa chọn ai và lựa chọn vì nhu cầu gì”. Đối với người Việt Nam đang có kế hoạch du học, làm việc hoặc tìm cơ hội định cư tại Úc, đây là tín hiệu cần được theo dõi sát. Một kế hoạch tốt không chỉ dựa trên chính sách hiện tại mà phải tính đến khả năng chính sách tiếp tục thay đổi trong những năm tới.
Thông tin trong bài được tổng hợp và phân tích từ bài viết của ABC News ngày 23/08/2026. Chính sách nhập cư có thể tiếp tục thay đổi và người đọc nên kiểm tra quy định chính thức trước khi đưa ra quyết định về hồ sơ thị thực.
Nguồn: ABC
