One Nation do Pauline Hanson lãnh đạo vừa công bố một đề xuất cải tổ mạnh hệ thống di trú Úc, với mục tiêu giảm khoảng 750.000 người thuộc nhóm di trú tạm thời trong vòng 3 năm.Đề xuất được công bố ngày 14/9/2026 đang gây tranh luận lớn tại Úc, đặc biệt trong các lĩnh vực giáo dục quốc tế, y tế, chăm sóc người cao tuổi, xây dựng và nông nghiệp. Điểm đáng chú ý nhất là One Nation muốn đưa Net Overseas Migration (NOM) của Úc xuống mức âm trong 3 năm đầu, tức số người rời Úc sẽ nhiều hơn số người đến.
Sau giai đoạn “reset”, đảng này đề xuất duy trì mức trần NOM khoảng 130.000 người mỗi năm.
Lưu ý: Đây hiện chỉ là đề xuất chính sách của One Nation, chưa phải quy định mới của Chính phủ Úc và chưa đồng nghĩa các visa hiện tại sẽ bị cắt ngay lập tức.
1. Visa Du Học Úc Đề Xuất Giảm Mạnh Số Lượng
Một trong những nhóm bị tác động mạnh nhất là Student Visa 500. Đảng One Nation muốn giảm quy mô người có visa sinh viên từ khoảng 590.000 xuống khoảng 350.000 người. Đảng này cũng đề xuất giới hạn số visa sinh viên chính ở mức khoảng 100.000 người mỗi năm và siết việc đưa người phụ thuộc sang Úc. Một thay đổi đáng chú ý khác là hồ sơ mới sẽ chủ yếu phải được nộp từ bên ngoài nước Úc, nhằm hạn chế tình trạng chuyển đổi visa và sử dụng hệ thống giáo dục như một con đường để ở lại Úc lâu dài.
Điều này có thể trở thành vấn đề đáng quan tâm đối với học sinh, sinh viên Việt Nam đang chuẩn bị kế hoạch du học Úc trong những năm tới nếu chính sách tương tự được đưa vào chương trình của một chính phủ trong tương lai.
2. Graduate Visa 485: Chỉ Còn Một Loại Visa Sau Tốt Nghiệp
Đảng One Nation cũng muốn thu hẹp đáng kể chương trình Temporary Graduate Visa 485. Theo đề xuất, số người thuộc nhóm graduate visa có thể giảm từ khoảng 270.000 xuống khoảng 40.000 người. Thay vì nhiều cơ chế hiện tại, Đảng One Nation đề xuất một loại graduate visa duy nhất với khoảng 20.000 visa mỗi năm, thời hạn khoảng 18 tháng và không gia hạn.
Việc cấp visa sẽ ưu tiên những ngành nghề mà Úc thực sự cần nhân lực. Nếu được triển khai, đây sẽ là thay đổi rất lớn đối với du học sinh quốc tế đang xem lộ trình: Du học → Tốt nghiệp → Visa 485 → Làm việc → Visa tay nghề/định cư.
3. Visa 482: Siết Việc Đưa Gia Đình Sang Úc
Nhóm Temporary Skilled Visa 482 cũng nằm trong kế hoạch cắt giảm. Đảng One Nation vẫn muốn doanh nghiệp Úc có thể tuyển dụng và bảo lãnh lao động có kỹ năng, nhưng đề xuất hạn chế mạnh khả năng đưa người thân, vợ/chồng hoặc con cái sang Úc theo các diện Visa mới. Mục tiêu là giảm quy mô nhóm này từ khoảng 263.000 xuống khoảng 160.000 người.
Đây là điểm có thể ảnh hưởng đáng kể đến người lao động Việt Nam đang tìm hiểu con đường sang Úc theo diện doanh nghiệp bảo lãnh.
4. Bridging Visa: Hạn Chế Việc Ở Lại Chờ Visa
Đảng One Nation cũng nhắm đến số lượng người đang giữ Bridging Visa. Theo đề xuất, số người thuộc nhóm này sẽ được giảm từ khoảng 413.000 xuống khoảng 300.000 người. Một trong những hướng được đề xuất là hạn chế tình trạng liên tục nộp hoặc chuyển đổi visa trong nước nhằm kéo dài thời gian ở Úc. Điều này cho thấy Đảng One Nation muốn kiểm soát chặt hơn việc sử dụng các cơ chế visa tạm thời để duy trì tình trạng cư trú trong thời gian dài.
5. Người Ở Úc Không Có Visa Hợp Pháp Sẽ Bị Siết Mạnh
Đảng One Nation đề xuất dành cho những người đang ở Úc mà không có tình trạng Visa hợp pháp 3 tháng để rời khỏi nước Úc. Những người tự nguyện rời đi có thể vẫn được phép xin visa trở lại trong tương lai. Ngược lại, những người tiếp tục ở lại bất hợp pháp sẽ phải đối mặt với các biện pháp cưỡng chế di trú và lệnh cấm nhập cảnh lâu dài. Đây là một phần trong kế hoạch tăng cường kiểm soát tình trạng visa và hạn chế việc ở quá hạn.
6. Úc Có Thể Trải Qua 3 Năm “Net-Negative Migration”
Điểm gây chú ý nhất trong kế hoạch là mục tiêu đưa NOM xuống mức âm trong 3 năm đầu. Nói đơn giản: Số người rời Úc sẽ cao hơn số người đến Úc. Đây là một đề xuất rất mạnh. Theo ABC, Đảng One Nation cho rằng chính sách này cần được thực hiện để đáp ứng những lo ngại của người dân về nhà ở, cơ sở hạ tầng và dịch vụ công. Sau giai đoạn này, One Nation muốn duy trì mức NOM khoảng 130.000 người/năm. Đảng này cho biết mục tiêu lớn hơn là đưa quy mô di trú tạm thời của Úc trở lại gần mức năm 2017.
Vì Sao Đảng One Nation Muốn Cắt Di Trú?
One Nation lập luận rằng tốc độ gia tăng dân số đang tạo thêm áp lực lên:
- Nhà ở và giá thuê
- Hệ thống bệnh viện
- Cơ sở hạ tầng
- Giao thông
- Dịch vụ công
- Khả năng tiếp cận nhà ở của người Úc
- Thị trường lao động
Theo lập luận của Pauline Hanson, việc giảm số lượng người có Visa tạm trú sẽ giúp giảm áp lực lên các dịch vụ này và đưa hệ thống di trú trở về mức mà One Nation cho là bền vững hơn.
Nhưng Đề Xuất Đang Gây Tranh Cãi Lớn
Không phải tất cả các bên tại Úc đều đồng tình với kế hoạch này. Chính phủ và các tổ chức kinh doanh cảnh báo việc giảm mạnh di trú có thể tạo ra thiếu hụt lao động trong những ngành vốn đang phụ thuộc đáng kể vào lao động quốc tế. Các lĩnh vực được cảnh báo có thể chịu tác động gồm: Y tế – chăm sóc người cao tuổi – xây dựng – nông nghiệp – giáo dục quốc tế.
Các trường đại học cũng cảnh báo rằng việc giảm mạnh số lượng sinh viên quốc tế có thể gây ảnh hưởng đáng kể đến hoạt động của các cơ sở giáo dục. Phía Liên minh Tự do cũng đặt câu hỏi về cơ sở của con số 750.000 và cảnh báo rằng việc đưa NOM xuống mức âm có thể tạo ra cú sốc đối với nền kinh tế.
Du Học Sinh Và Người Đang Chuẩn Bị Sang Úc Cần Hiểu Gì ?
Điều quan trọng nhất ở thời điểm hiện tại là không nên hiểu đề xuất của One Nation là luật mới của Úc. Hiện tại, đây là chính sách đề xuất của một đảng chính trị, trong bối cảnh cuộc tranh luận về quy mô di trú của Úc đang nóng lên. Tuy nhiên, đối với những người đang chuẩn bị: Du học Úc → Tốt nghiệp → Làm việc → Visa tay nghề → Định cư thì đây vẫn là một tín hiệu đáng chú ý. Nếu các chính sách di trú trong tương lai tiếp tục chuyển theo hướng giảm số lượng người có visa tạm trú, ưu tiên ngành nghề thiếu nhân lực và hạn chế việc chuyển đổi visa trong nước, việc lựa chọn ngành học, trình độ đào tạo, nghề nghiệp và chiến lược visa sẽ ngày càng quan trọng.
Đặc biệt, không nên xây dựng kế hoạch du học chỉ dựa trên suy nghĩ: “Học xong rồi sẽ ở lại Úc.” Thay vào đó, cần xem xét cả nhu cầu nhân lực, ngành nghề, điều kiện visa và chính sách di trú tại thời điểm tốt nghiệp.
Đề xuất “reset” hệ thống di trú của Đảng One Nation là một trong những kế hoạch siết di trú mạnh nhất được đưa ra trong cuộc tranh luận chính sách hiện nay tại Úc. Nếu được áp dụng đầy đủ, kế hoạch này có thể tác động trực tiếp đến Student Visa 500, Graduate Visa 485, Temporary Skilled Visa 482, Bridging Visa và nhiều nhóm người đang ở Úc theo diện tạm trú.
Tuy nhiên, đây chưa phải chính sách có hiệu lực. Chính sách di trú của Úc vẫn có thể tiếp tục thay đổi và các đảng lớn cũng đang chịu áp lực phải đưa ra kế hoạch riêng về NOM, du học sinh và di trú tạm thời. Vì vậy, du học sinh, người lao động và người đang chuẩn bị hồ sơ visa Úc nên theo dõi thông tin chính thức trước khi thay đổi kế hoạch học tập hoặc di trú của mình.
Nguồn: ABC News
