Có một điều khá dễ nhận thấy khi bắt đầu sống và học tập tại Úc: người giao tiếp tốt không nhất thiết là người có tiếng Anh hoàn hảo nhất. Giao tiếp còn bao gồm khả năng diễn đạt một vấn đề phức tạp theo cách dễ hiểu, biết lựa chọn thông tin quan trọng, trình bày ý tưởng có cấu trúc và điều chỉnh cách nói dựa trên phản ứng của người đối diện. Một người có thể biết rất nhiều từ vựng nhưng mất rất lâu để giải thích một vấn đề. Ngược lại, một người chỉ sử dụng những từ khá đơn giản nhưng biết cách sắp xếp câu chuyện, đi thẳng vào trọng tâm và khiến người nghe hiểu ngay ý chính.
Trong cuộc sống thực tế, khả năng thứ hai thường hữu ích hơn rất nhiều. Đặc biệt khi bước vào môi trường làm việc, giao tiếp còn bao gồm cả khả năng lắng nghe, đặt câu hỏi, đưa ra ý kiến, tiếp nhận góp ý, giải quyết bất đồng và thuyết phục người khác. Đó là những kỹ năng mà sách giáo khoa tiếng Anh thông thường không thể dạy đầy đủ.
Càng học và làm việc tại Úc lâu, kỹ năng giao tiếp càng quan trọng
Khi mới sang Úc, tiếng Anh chủ yếu được sử dụng để phục vụ việc học và những nhu cầu cơ bản hàng ngày. Nhưng càng học lâu, đặc biệt khi bắt đầu đi làm, vai trò của giao tiếp ngày càng rõ ràng.
Một du học sinh có thể có chuyên môn tốt nhưng vẫn cần biết cách trình bày ý tưởng với giảng viên hoặc các thành viên trong nhóm. Khi đi làm, các bạn phải trao đổi với đồng nghiệp, tiếp nhận hướng dẫn từ quản lý, giao tiếp với khách hàng và xử lý những tình huống không thể chuẩn bị trước. Đến một thời điểm, việc “biết tiếng Anh” không còn là lợi thế quá lớn nữa vì hầu hết mọi người trong môi trường đó đều có khả năng sử dụng tiếng Anh ở một mức độ nhất định. Điểm khác biệt nằm ở việc bạn sử dụng tiếng Anh hiệu quả đến đâu.
- Bạn có dám lên tiếng trong cuộc họp không?
- Bạn có thể giải thích một vấn đề để người khác hiểu không?
- Bạn có biết cách đưa ra ý kiến khi không đồng ý với đồng nghiệp không?
- Bạn có đủ tự tin để nói chuyện với một người có vị trí cao hơn mình không?
Đây mới là những kỹ năng có thể ảnh hưởng trực tiếp đến việc học, công việc và quá trình phát triển sự nghiệp tại Úc.
Đừng chờ tiếng Anh hoàn hảo rồi mới bắt đầu giao tiếp
Một suy nghĩ rất phổ biến của du học sinh là: “Khi nào tiếng Anh tốt hơn mình sẽ nói nhiều hơn.” Nhưng vấn đề là sẽ rất khó xác định chính xác khi nào tiếng Anh của mình được xem là “đủ tốt”.
Khi ngữ pháp tốt hơn, bạn lại muốn phát âm chuẩn hơn. Khi phát âm tốt hơn, bạn muốn nói tự nhiên hơn. Khi đã nói tự nhiên, bạn lại muốn nói giống người bản xứ. Nếu cứ đặt ra một tiêu chuẩn hoàn hảo như vậy, việc giao tiếp có thể trở thành một áp lực thay vì một công cụ giúp mình hòa nhập.
Cách thực tế hơn là bắt đầu từ những cuộc trò chuyện đơn giản. Không hiểu thì hỏi lại. Không biết một từ thì dùng từ khác. Người đối diện không hiểu thì thử giải thích theo cách khác. Quan trọng nhất là đừng biến mỗi lỗi sai thành bằng chứng rằng mình không giỏi tiếng Anh.
Một lỗi phát âm chỉ là một lỗi phát âm. Một câu sai ngữ pháp chỉ là một câu sai ngữ pháp. Nó không nói lên toàn bộ khả năng của bạn.
Làm sao để du học sinh Việt Nam tự tin giao tiếp hơn tại Úc?
Cách hiệu quả nhất thường không phải là học thêm hàng nghìn từ vựng mà là tạo ra nhiều cơ hội sử dụng những gì mình đã biết. Hãy thử chủ động trò chuyện với bạn học, đồng nghiệp hoặc những người mình gặp trong cuộc sống hàng ngày. Khi đi làm thêm, thay vì chỉ làm đúng phần việc được giao, hãy chủ động hỏi khi chưa hiểu và tham gia vào những cuộc trò chuyện phù hợp.
Trong lớp học, nếu có ý kiến, hãy thử phát biểu dù câu trả lời chưa hoàn hảo. Khi làm bài nhóm, hãy tập trình bày suy nghĩ thay vì luôn để người khác nói thay. Quan trọng hơn, hãy tập trung vào khả năng truyền đạt thay vì chỉ tập trung vào việc mình có phát âm giống người bản xứ hay không.
Nói chậm hơn một chút nếu cần. Nhấn vào những từ quan trọng. Dừng lại để suy nghĩ. Khi người khác chưa hiểu, hãy diễn đạt lại. Đó đều là những kỹ năng giao tiếp thực tế mà một du học sinh có thể sử dụng ngay trong cuộc sống tại Úc.
Bạn không cần đánh mất accent Việt Nam để hòa nhập với nước Úc
Sau một thời gian sống tại Úc, nhiều du học sinh sẽ nhận ra rằng điều quan trọng nhất không phải là người khác có nhận ra mình là người Việt hay không. Điều quan trọng hơn là mình có đủ tự tin để sử dụng tiếng Anh trong cuộc sống của mình hay không. Bạn có thể vẫn có accent Việt Nam nhưng tự tin thuyết trình trước lớp. Bạn có thể đôi lúc mắc lỗi ngữ pháp nhưng vẫn có thể trao đổi hiệu quả với đồng nghiệp. Bạn có thể không biết một số từ chuyên ngành nhưng vẫn có thể hỏi lại và tìm cách hiểu vấn đề.
Không ai yêu cầu một du học sinh phải biến mình thành người bản xứ mới có thể hòa nhập tại Úc.Điều cần thiết hơn là khả năng thích nghi, chủ động giao tiếp và không để nỗi sợ mắc lỗi ngăn mình tham gia vào cuộc sống xung quanh.
Nếu bạn đang du học Úc và vẫn ngại nói tiếng Anh
Nếu đang sống tại Úc nhưng vẫn cảm thấy ngại nói tiếng Anh, hãy nhớ rằng cảm giác này không có gì bất thường. Rất nhiều du học sinh Việt Nam từng trải qua giai đoạn không dám nói, không dám hỏi và luôn lo lắng rằng người khác sẽ đánh giá accent của mình.
Nhưng sẽ rất đáng tiếc nếu vài lỗi phát âm hoặc nỗi sợ mắc lỗi khiến bạn bỏ lỡ những cơ hội đáng lẽ có thể giúp mình trưởng thành hơn.Bạn không cần đợi đến khi tiếng Anh hoàn hảo mới bắt đầu giao tiếp. Cũng không cần phải nói giống người Úc mới được xem là giỏi tiếng Anh. Điều quan trọng là bạn có thể diễn đạt suy nghĩ của mình một cách rõ ràng, lắng nghe người khác, phản hồi phù hợp và đủ tự tin để tham gia vào những cuộc trò chuyện trong học tập, công việc cũng như cuộc sống hàng ngày.
Bởi cuối cùng, mục tiêu của việc học tiếng Anh không phải là xóa bỏ accent Việt Nam. Mục tiêu là để tiếng Anh không còn trở thành rào cản khiến bạn thu mình khi đang xây dựng cuộc sống tại Úc. Và có lẽ cột mốc đáng nhớ nhất không phải là ngày bạn nói tiếng Anh giống người bản xứ, mà là ngày bạn nhận ra rằng mình có thể bước vào một cuộc trò chuyện với người Úc mà không còn phải suy nghĩ quá nhiều về việc “Mình nói có sai không?”
Lúc đó, tiếng Anh không còn là thứ khiến bạn sợ nữa. Nó trở thành một công cụ giúp bạn học tập, làm việc, kết bạn và tự tin hơn với cuộc sống mà mình đang xây dựng tại Úc.
