Một trong những câu hỏi De1 thường nhận được từ người lao động đang tìm chủ lao động bảo lãnh Visa 482 (Visa Kỹ năng theo Nhu cầu) là: “Chủ lao động đã đồng ý bảo lãnh cho tôi nhưng sau đó đổi ý thì chuyện gì sẽ xảy ra?”. Đây là tình huống không hiếm gặp. Một số chủ lao động có thể trao đổi với người lao động trong thời gian dài, xác nhận sẽ hỗ trợ hồ sơ Visa 482, thậm chí đã bàn bạc về công việc, mức lương và thời điểm bắt đầu. Tuy nhiên, sau đó doanh nghiệp có thể thay đổi kế hoạch tuyển dụng, trì hoãn hoặc rút lại ý định bảo lãnh.
Điều quan trọng là không phải mọi trường hợp chủ lao động đổi ý đều có hậu quả giống nhau. Cần xác định chính xác hồ sơ đang ở giai đoạn nào, bởi một lời hứa bằng miệng hoàn toàn khác với một quy trình bảo lãnh và đề cử đã được chính thức thực hiện.
Trước hết, cần hiểu đúng về Visa 482
Visa 482, hiện được gọi là Visa Kỹ năng theo Nhu cầu, là loại Visa cho phép người lao động nước ngoài làm việc tại Úc theo sự bảo trợ và đề cử của một doanh nghiệp phù hợp. Vì vậy, Visa 482 không đơn giản là việc một công ty nói rằng họ “sẽ bảo lãnh” cho người lao động. Để hồ sơ có thể tiến triển, cả doanh nghiệp và người lao động đều phải đáp ứng những yêu cầu tương ứng theo quy định di trú Úc.
Điều này dẫn đến một nguyên tắc rất quan trọng: Chủ lao động đồng ý bảo lãnh không có nghĩa là người lao động đã có Visa 482. Muốn biết người lao động đang được bảo vệ đến đâu, cần nhìn vào tình trạng thực tế của quy trình.
Giai đoạn 1: Chủ lao động mới chỉ đồng ý bằng lời nói
Đây là giai đoạn người lao động dễ gặp rủi ro nhất.
Nếu chủ lao động mới nói rằng họ sẽ bảo lãnh Visa 482 nhưng chưa bắt đầu các thủ tục liên quan thì về thực tế, người lao động vẫn chưa có một hồ sơ Visa 482 đang được cơ quan di trú xem xét. Ví dụ, chủ lao động chưa thực hiện các thủ tục cần thiết để trở thành doanh nghiệp bảo trợ, chưa thực hiện kiểm tra thị trường lao động khi được yêu cầu, chưa nộp hồ sơ đề cử vị trí và người lao động cũng chưa nộp hồ sơ xin visa.
Trong tình huống này, nếu chủ lao động thay đổi quyết định thì kế hoạch Visa 482 của người lao động có thể dừng lại. Điều cần đặc biệt lưu ý là một lời hứa bằng miệng không nên được xem là một kết quả visa chắc chắn.
Chủ lao động có thể thay đổi quyết định vì nhiều lý do như doanh nghiệp thay đổi nhu cầu nhân sự, vấn đề ngân sách, thay đổi cơ cấu công việc hoặc không còn nhu cầu tuyển vị trí đó.
Vì vậy, nếu đang ở giai đoạn này, người lao động không nên dừng toàn bộ các kế hoạch khác chỉ vì chủ lao động đã nói rằng họ sẽ bảo lãnh. Tốt hơn hết, những trao đổi quan trọng nên được xác nhận bằng email hoặc văn bản để hai bên có thông tin rõ ràng về công việc, vị trí, mức lương, thời gian bắt đầu và kế hoạch bảo lãnh.
Giai đoạn 2: Quy trình bảo lãnh đã được triển khai và hồ sơ đã nộp
Tình hình sẽ khác nếu chủ lao động đã thực sự triển khai quy trình bảo lãnh và đề cử. Khi đó, cần xác định chính xác hồ sơ đang ở đâu. Doanh nghiệp đã được chấp thuận trở thành đơn vị bảo trợ hay chưa? Hồ sơ đề cử vị trí đã được nộp chưa? Hồ sơ Visa 482 của người lao động đã được nộp chưa? Hồ sơ đang chờ quyết định hay đã có quyết định?
Đây là những thông tin rất quan trọng bởi việc chủ lao động thay đổi ý định trong khi hồ sơ đang được xử lý không thể được đánh giá giống trường hợp mới chỉ thỏa thuận bằng lời nói. Nếu chủ lao động rút lại sự hỗ trợ hoặc thay đổi tình trạng đề cử trong thời gian hồ sơ đang được xử lý, hướng xử lý tiếp theo phụ thuộc vào tình trạng thực tế của từng hồ sơ. Do đó, người lao động không nên tự kết luận rằng “đã nộp hồ sơ rồi thì chắc chắn được cấp visa”.
Việc nộp hồ sơ chỉ có nghĩa là hồ sơ đã được gửi để cơ quan di trú xem xét. Việc có được cấp visa hay không vẫn phụ thuộc vào việc người lao động, doanh nghiệp và hồ sơ đề cử có đáp ứng đầy đủ các yêu cầu theo quy định hay không.
Giai đoạn 3: Visa 482 đã được cấp nhưng chủ lao động chấm dứt việc làm
Đây là tình huống mà nhiều người lao động lo lắng nhất. Nếu người lao động đã được cấp Visa 482 nhưng sau đó không còn làm việc cho doanh nghiệp bảo trợ, điều đó không có nghĩa người lao động lập tức phải rời khỏi Úc. Theo thông tin hiện hành của Bộ Di trú Úc, người giữ Visa 482 có thể có tối đa 180 ngày để tìm một chủ lao động phù hợp, thực hiện một phương án visa khác nếu đủ điều kiện hoặc chuẩn bị rời Úc.
Khoảng thời gian này giúp người lao động có thêm thời gian xử lý tình trạng việc làm và Visa của mình. Tuy nhiên, 180 ngày không nên được hiểu là người lao động có thể tự do làm bất kỳ công việc nào mà không cần quan tâm đến điều kiện Visa. Người giữ visa vẫn phải tuân thủ các điều kiện visa đang áp dụng và cần chủ động tìm phương án phù hợp. Nếu tìm được chủ lao động mới, việc chuyển sang chủ lao động mới cũng phải được thực hiện theo đúng quy định liên quan đến Visa 482 và việc đề cử.
Bên cạnh đó, doanh nghiệp bảo trợ cũ cũng có những nghĩa vụ nhất định trong việc thông báo cho Bộ Di trú Úc khi người lao động ngừng làm việc hoặc không bắt đầu làm việc theo quy định.
180 ngày có ý nghĩa gì đối với người giữ Visa 482?
Có thể hiểu đơn giản rằng nếu việc làm với doanh nghiệp bảo trợ kết thúc, người lao động không nhất thiết phải rời khỏi Úc ngay lập tức. Thay vào đó, họ có một khoảng thời gian nhất định để tìm giải pháp tiếp theo. Giải pháp có thể là tìm một chủ lao động khác đủ điều kiện để bảo trợ, xem xét một loại visa khác nếu đáp ứng điều kiện hoặc chuẩn bị rời Úc trước khi hết thời hạn được phép.
Điểm quan trọng nhất là không nên chờ đến gần ngày cuối cùng mới bắt đầu tìm phương án. Việc tìm một chủ lao động phù hợp, kiểm tra vị trí công việc, chuẩn bị hồ sơ và thực hiện các thủ tục liên quan đều cần thời gian. Vì vậy, nếu mất việc khi đang giữ Visa 482, việc đánh giá phương án tiếp theo nên được thực hiện càng sớm càng tốt.
Chủ lao động hứa bảo lãnh nhưng người lao động có nên tiếp tục tìm nơi khác?
Câu trả lời phụ thuộc vào giai đoạn của hồ sơ.Nếu chủ lao động mới chỉ nói bằng miệng rằng sẽ bảo lãnh nhưng chưa có bất kỳ bước chính thức nào, De1 khuyến nghị người lao động không nên đặt toàn bộ kế hoạch tương lai vào một lời hứa chưa được triển khai. Điều này không có nghĩa người lao động phải ngay lập tức từ bỏ công việc hiện tại hoặc phá vỡ thỏa thuận đang có. Vấn đề là cần chủ động chuẩn bị phương án dự phòng.
Trong thời gian chờ doanh nghiệp triển khai, người lao động có thể tiếp tục hoàn thiện những phần hồ sơ mà mình kiểm soát được như giấy tờ kinh nghiệm làm việc, yêu cầu tiếng Anh, bằng cấp, đánh giá nghề nghiệp và các tài liệu cần thiết khác.
Cách tiếp cận này giúp người lao động không rơi vào tình trạng “chờ chủ lao động quá lâu rồi mới bắt đầu chuẩn bị hồ sơ”.
Người lao động nên xác nhận điều gì với chủ lao động?
Thay vì chỉ hỏi: “Anh/chị có bảo lãnh Visa 482 cho tôi không?” Người lao động nên xác định rõ chủ lao động đang thực sự ở bước nào. Một doanh nghiệp nói “sẽ bảo lãnh” có thể chỉ mới đang cân nhắc. Một doanh nghiệp khác có thể đã bắt đầu chuẩn bị hồ sơ bảo trợ. Một doanh nghiệp khác nữa có thể đã thực hiện đề cử vị trí và đang chờ xử lý.
Ba tình huống này hoàn toàn khác nhau. Người lao động nên xác nhận rõ công việc được đề xuất, ngành nghề, mức lương, địa điểm làm việc, tình trạng doanh nghiệp bảo trợ, tình trạng đề cử và những bước tiếp theo mà doanh nghiệp dự kiến thực hiện.
Đặc biệt, nếu doanh nghiệp yêu cầu người lao động thanh toán các khoản tiền liên quan đến việc bảo trợ hoặc đề cử, cần kiểm tra kỹ khoản tiền đó là gì và bên nào có trách nhiệm thanh toán theo quy định. Không nên chuyển tiền chỉ dựa trên lời hứa rằng “đóng tiền thì sẽ được bảo lãnh“
Một lời hứa bảo lãnh không phải là một Visa 482.
Chủ lao động có thể có thiện chí tại thời điểm trao đổi nhưng vẫn có khả năng thay đổi quyết định trước khi quy trình chính thức được triển khai. Vì vậy, người lao động nên chủ động kiểm soát những yếu tố thuộc về mình thay vì chỉ chờ đợi doanh nghiệp.
Nếu đang tìm chủ lao động bảo lãnh Visa 482, hãy chuẩn bị hồ sơ cá nhân, tiếng Anh, bằng cấp, kinh nghiệm làm việc và các giấy tờ liên quan càng sớm càng tốt. Đồng thời, hãy tìm hiểu kỹ về doanh nghiệp và vị trí công việc thay vì chỉ tập trung vào câu hỏi “có bảo lãnh hay không?”. Một chủ lao động phù hợp không chỉ là người đồng ý bảo lãnh. Quan trọng hơn, doanh nghiệp phải có khả năng thực hiện đúng quy trình, vị trí công việc phải phù hợp và người lao động phải đáp ứng các điều kiện tương ứng của visa.
Chủ lao động hứa bảo lãnh Visa 482 rồi đổi ý là tình huống có thể xảy ra, nhưng mức độ ảnh hưởng hoàn toàn phụ thuộc vào giai đoạn của hồ sơ. Nếu mới chỉ thỏa thuận bằng lời nói và chưa có thủ tục chính thức, người lao động vẫn đang ở giai đoạn chưa có một hồ sơ Visa 482 thực sự được triển khai. Nếu quy trình bảo lãnh đã bắt đầu và hồ sơ đã được nộp, cần xem xét cụ thể tình trạng của hồ sơ và đề cử trước khi đưa ra bất kỳ kết luận nào. Nếu Visa 482 đã được cấp nhưng việc làm với doanh nghiệp bảo trợ kết thúc, người lao động có thể có tối đa 180 ngày để tìm phương án phù hợp tiếp theo theo quy định hiện hành.
Vì vậy, khi tìm chủ lao động bảo lãnh Visa 482, đừng chỉ hỏi: “Chủ lao động có hứa bảo lãnh không?” Câu hỏi quan trọng hơn phải là: “Hồ sơ của tôi đang thực sự ở bước nào?”.Đó mới là cơ sở để đánh giá rủi ro và xây dựng kế hoạch phù hợp cho hành trình làm việc và cư trú tại Úc.
