Không có bằng đại học không đồng nghĩa với việc bạn phải chấp nhận một công việc lương thấp. Một dữ liệu mới từ SEEK cho thấy nhiều ngành nghề tại Úc đang có mức lương quảng cáo rất cao dù không yêu cầu người lao động phải sở hữu bằng đại học. Đáng chú ý, một số nghề thuộc nhóm kỹ thuật, thợ lành nghề, xây dựng, cơ khí và vận hành đang có mức lương quảng cáo trung bình vượt 100.000 AUD/năm, thậm chí một số vị trí lên tới hơn 160.000 AUD/năm.
Đây là thông tin đáng chú ý đối với học sinh, du học sinh và người lao động Việt Nam đang tìm kiếm một hướng đi nghề nghiệp thực tế tại Úc.
Không học đại học không có nghĩa là không thể có thu nhập cao
Một quan niệm khá phổ biến là muốn có thu nhập tốt tại Úc thì nhất thiết phải học đại học. Thực tế không hoàn toàn như vậy. Dữ liệu từ SEEK cho thấy nhiều công việc có mức lương cao được xây dựng dựa trên tay nghề, chứng chỉ nghề, giấy phép hành nghề, kinh nghiệm thực tế và khả năng quản lý, thay vì chỉ dựa vào bằng đại học. Điều này đặc biệt rõ trong các ngành kỹ thuật và thương mại. SEEK cũng nhấn mạnh rằng những công việc này không phải là công việc kỹ năng thấp. Người lao động vẫn có thể phải trải qua quá trình đào tạo chuyên môn, lấy giấy phép và tích lũy kinh nghiệm thực tế trước khi đạt được mức thu nhập cao.
Nói cách khác:
- Không cần bằng đại học ≠ không cần học.
- Bạn vẫn phải đầu tư vào kỹ năng, chứng chỉ và kinh nghiệm để xây dựng giá trị nghề nghiệp.
Những nghề không cần bằng đại học đang có mức lương quảng cáo cao tại Úc
Theo dữ liệu mức lương quảng cáo trung bình được SEEK công bố trong bài viết của 7NEWS, một số vị trí nổi bật gồm:
| Ngành nghề | Mức lương quảng cáo trung bình/năm |
|---|---|
| Thợ sửa chữa máy diesel hạng nặng | 167.210 AUD |
| Thợ điện ô tô | 163.611 AUD |
| Quản lý công trường xây dựng | 151.099 AUD |
| Quản lý cơ sở chăm sóc sức khỏe | 151.099 AUD |
| Quản đốc công trường | 143.807 AUD |
| Quản lý bảo trì | 139.668 AUD |
| Quản lý tiền lương | 138.439 AUD |
| Thợ điện | 137.966 AUD |
| Kỹ sư bảo dưỡng máy bay có giấy phép | 134.305 AUD |
| Quản lý tiếp thị | 115.973 AUD |
Điểm đáng chú ý là danh sách này không chỉ có các nghề thợ.
Một số vị trí quản lý cũng xuất hiện trong nhóm có mức thu nhập cao. Điều này cho thấy con đường nghề nghiệp có thể phát triển từ tay nghề lên vị trí quản lý, thay vì nhất thiết phải bắt đầu bằng một tấm bằng đại học.
Lưu ý: Đây là mức lương quảng cáo trung bình theo dữ liệu SEEK được bài viết dẫn lại, không phải mức lương đảm bảo mà mọi người làm nghề đó đều nhận được. Thu nhập thực tế phụ thuộc vào kinh nghiệm, giấy phép, khu vực, doanh nghiệp, chuyên môn và cấp độ công việc.
Vì sao nghề xây dựng và kỹ thuật tại Úc có mức lương cao?
Một trong những nguyên nhân quan trọng là sự thiếu hụt nhân lực có kỹ năng chuyên môn. Khi một công việc đòi hỏi nhiều năm đào tạo và kinh nghiệm, số lượng người có đủ năng lực để đảm nhận công việc sẽ ít hơn. Đối với các ngành như cơ khí, điện, bảo trì, xây dựng hoặc khai khoáng, doanh nghiệp không chỉ cần một người “biết làm”. Họ cần người có khả năng: làm đúng kỹ thuật → đáp ứng tiêu chuẩn an toàn → có chứng chỉ/giấy phép phù hợp → xử lý sự cố → chịu trách nhiệm về công việc.
Khi nguồn nhân lực đáp ứng được những yêu cầu này khan hiếm, mức lương dành cho người có chuyên môn cũng có xu hướng tăng.
Ngành xây dựng đang tạo ra nhiều cơ hội
Theo dữ liệu được SEEK dẫn lại, mức lương quảng cáo trong ngành xây dựng tăng 5,2%, đưa xây dựng trở thành một trong những ngành có tốc độ tăng lương quảng cáo đáng chú ý. Nhu cầu xây dựng cơ sở hạ tầng và nhà ở tiếp tục tạo ra nhu cầu đối với những vị trí có kinh nghiệm. Đặc biệt, các vị trí như Construction Site Manager hay Foreperson không chỉ yêu cầu hiểu về kỹ thuật xây dựng mà còn phải có khả năng quản lý tiến độ, nhà thầu phụ, nhân sự và các yêu cầu về an toàn tại công trường.
Đây chính là lý do một người bắt đầu từ nghề kỹ thuật hoặc nghề thợ hoàn toàn có thể phát triển lên những vị trí quản lý có thu nhập cao hơn sau khi tích lũy đủ kinh nghiệm.
Nghề điện: Một hướng đi đáng chú ý
Electrician – thợ điện là một trong những nghề xuất hiện trong danh sách với mức lương quảng cáo trung bình khoảng 137.966 AUD/năm. Đây là ví dụ khá điển hình cho một nghề mà giá trị nghề nghiệp nằm nhiều ở tay nghề và giấy phép hành nghề. Người mới bắt đầu không thể đơn giản học một khóa ngắn hạn rồi ngay lập tức nhận mức lương trên 100.000 AUD.
Thông thường, người lao động cần trải qua đào tạo nghề, thực hành, tích lũy kinh nghiệm và đáp ứng các yêu cầu cấp phép liên quan. Nhưng chính quá trình này lại tạo ra một lợi thế: Khi tay nghề và kinh nghiệm tăng lên, giá trị của người lao động trên thị trường cũng tăng theo.
Cơ khí và khai khoáng cũng là nhóm đáng chú ý
Đứng đầu danh sách là Heavy Diesel Fitter, với mức lương quảng cáo trung bình lên tới 167.210 AUD/năm. Thợ điện ô tô cũng đạt khoảng 163.611 AUD/năm. Đây đều là những nghề yêu cầu kiến thức kỹ thuật và kinh nghiệm thực tế. Đặc biệt, ngành Mining, Resources and Energy được SEEK xác định là một trong những động lực quan trọng giúp mức lương của một số nghề kỹ thuật duy trì ở mức cao. Một phần nguyên nhân đến từ đặc thù của ngành. Nhiều công việc liên quan đến khai khoáng và tài nguyên nằm tại các khu vực vùng xa hoặc khu vực cần nhân lực chuyên môn cao. Người lao động phải có kỹ năng phù hợp và có khả năng làm việc trong môi trường đặc thù. Do đó, không phải cứ chọn một nghề nằm trong danh sách lương cao là ngay lập tức có thể nhận mức lương tương ứng.
Địa điểm làm việc, kinh nghiệm và chuyên môn vẫn đóng vai trò rất lớn.
Điểm quan trọng: Mức lương cao thường đi cùng chuyên môn cao
Đây là điều học sinh và du học sinh cần hiểu rõ. Nhìn vào con số 167.210 AUD/năm hay 163.611 AUD/năm, rất dễ nghĩ: “Vậy học nghề sẽ dễ kiếm tiền hơn học đại học?” Không hẳn. Thực tế là những mức lương cao nhất thường thuộc về người đã có kinh nghiệm, chuyên môn sâu, giấy phép hoặc trách nhiệm quản lý lớn. Một người mới tốt nghiệp khóa học nghề không thể mặc định nhận ngay mức lương của một người đã có nhiều năm kinh nghiệm. Con đường thực tế thường sẽ là: Học nghề → thực hành → đi làm → tích lũy kinh nghiệm → nâng cao chuyên môn → lấy giấy phép/chứng chỉ cần thiết → lên vị trí chuyên môn hoặc quản lý → tăng thu nhập.
Đây là một quá trình dài hạn.
Du học sinh Việt Nam có nên cân nhắc học nghề tại Úc?
Nếu mục tiêu của bạn không nhất thiết là lấy bằng đại học mà muốn xây dựng một nghề nghiệp thực tế, có kỹ năng và khả năng phát triển thu nhập, thì giáo dục nghề nghiệp tại Úc là một hướng đáng nghiên cứu. Các ngành như xây dựng, cơ khí, điện, ô tô, bảo trì và một số lĩnh vực kỹ thuật có thể mang lại cơ hội nghề nghiệp tốt cho người có năng lực phù hợp. Tuy nhiên, việc chọn ngành không nên chỉ dựa vào câu: “Nghề này lương bao nhiêu?” Nên đặt thêm những câu hỏi quan trọng hơn: Ngành này có phù hợp với khả năng của mình không? Mất bao lâu để có đủ tay nghề? Có yêu cầu giấy phép hành nghề không? Cơ hội việc làm tập trung ở thành phố hay khu vực vùng? Mức lương dành cho người mới bắt đầu là bao nhiêu? Sau 3–5 năm có thể phát triển lên vị trí nào?
Và nếu mục tiêu dài hạn của bạn có liên quan đến làm việc và định cư tại Úc, cần kiểm tra riêng các yêu cầu visa và nghề nghiệp tại thời điểm lập kế hoạch. Không nên chọn ngành chỉ vì thấy một con số lương cao trên quảng cáo tuyển dụng.
Học nghề không phải là “đường tắt”
Đây có lẽ là thông điệp quan trọng nhất từ dữ liệu SEEK. Không có bằng đại học không có nghĩa là đi đường tắt. Bạn chỉ đang lựa chọn một con đường khác. Thay vì dành nhiều năm tập trung vào kiến thức học thuật, một số nghề yêu cầu bạn dành nhiều thời gian hơn cho thực hành, kỹ năng nghề, chứng chỉ, giấy phép và kinh nghiệm thực tế. Và khi bạn trở thành người có tay nghề tốt, thị trường lao động có thể trả tiền cho chính năng lực đó.
Với một số người, đây có thể là con đường phù hợp hơn so với việc học một ngành đại học chỉ vì “mọi người đều học đại học”.
Nếu đang chuẩn bị du học Úc, hãy chọn ngành từ mục tiêu nghề nghiệp
Một trong những sai lầm phổ biến của du học sinh là chọn ngành dựa trên tên trường hoặc mức học phí, sau đó mới nghĩ đến công việc. Một cách tiếp cận thực tế hơn là đi ngược lại: Mình muốn làm nghề gì? -> Thị trường Úc đang cần kỹ năng nào? -> Nghề đó yêu cầu bằng cấp, chứng chỉ hay giấy phép gì? -> Có chương trình đào tạo phù hợp không? -> Sau khi tốt nghiệp có thể phát triển nghề nghiệp như thế nào? Khi trả lời được những câu hỏi này, việc chọn khóa học sẽ có cơ sở hơn rất nhiều.
Dữ liệu SEEK được 7NEWS dẫn lại cho thấy bằng đại học không phải con đường duy nhất để đạt mức thu nhập cao tại Úc. Các nghề kỹ thuật, xây dựng, cơ khí, điện, bảo trì và một số vị trí quản lý đang có mức lương quảng cáo rất đáng chú ý. Một số vị trí trong danh sách thậm chí có mức lương trung bình quảng cáo trên 150.000 AUD/năm. Nhưng đằng sau những con số đó là tay nghề, đào tạo, giấy phép và nhiều năm kinh nghiệm. Vì vậy, nếu bạn đang chuẩn bị du học Úc, đừng chỉ hỏi: “Ngành nào đang lương cao?” Hãy hỏi: “Ngành nào phù hợp với mình, Úc đang cần kỹ năng gì và mình có thể xây dựng nghề nghiệp đó trong 3–5 năm tới như thế nào?”Đó mới là cách biến một lựa chọn ngành học thành một kế hoạch nghề nghiệp thực sự.
Nguồn tham khảo: 7NEWS
